Actueel

Op 23 mei 2023 is het initiatiefwetsvoorstel inzake het wijzigen van de Arbeids- omstandighedenwet in verband met het verplicht stellen van een vertrouwenspersoon aangenomen door de Tweede Kamer. Momenteel ligt het wetsvoorstel ter goedkeuring bij de Eerste Kamer, zij beslissen of de wet definitief wordt doorgevoerd. De verwachtingen zijn dat als het wetsvoorstel wordt aangenomen door de Eerste Kamer, de wet zal intreden per 1 juli 2024 of 1 januari 2025.

Uit onderzoek in 2018 is gebleken dat de vertrouwenspersoon een belangrijk deel is om invulling te geven aan het beleid om psychosociale arbeidsbelasting te voorkomen of te beperken. Hierin is ook naar voren gekomen dat met name grote organisaties al een vertrouwenspersoon hebben aangesteld.

Bovendien is het aanstellen van een vertrouwenspersoon een goed begin, ongeacht of het wordt verplicht vanuit de Eerste Kamer. Het is namelijk een verplichting van de werkgever om ervoor te zorgen dat ongewenst gedrag op de werkvloer wordt voorkomen. Het kan een grote hulp zijn als de werknemer weet dat er iemand in de organisatie is die luistert naar problemen en advies kan geven op een laagdrempelige en vertrouwelijke manier.

Waarom is het wetsvoorstel aangenomen door de Tweede Kamer?

Het wetsvoorstel is aangenomen door de Tweede Kamer, omdat zij van mening zijn dat de werknemer een wettelijk recht heeft om een vertrouwenspersoon in te schakelen. Het is van belang dat de werknemer een noodzakelijke en laagdrempelige voorziening hebben waar zij terecht kunnen voor opvang, begeleiding en informatie. Echter laat het wetsvoorstel vrij om naar eigen inzicht een vertrouwenspersoon intern aan te stellen of extern in te huren, denk hierbij via een arbodienst of een branchevereniging. Mocht het wetsvoorstel door de Eerste Kamer worden goedgekeurd, dan krijgen kleine werkgevers 16 maanden om aan de wet te voldoen. De grote werkgevers krijgen 4 maanden de tijd.

Zijn er uitzonderingen op het nieuwe wetsvoorstel?

Werkgevers met minder dan 10 werknemers zijn op basis van het amendement uitgezonderd van de verplichting om een vertrouwenspersoon aan te stellen. Over vijf jaar wordt geëvalueerd over het wetsvoorstel en er is een mogelijkheid dat die werkgevers alsnog verplicht worden om een vertrouwenspersoon aan te stellen. Momenteel worden er nog diverse zaken onderzocht rondom het wetsvoorstel. Denk hierbij aan het feit of er zelfstandigen onder het wetsvoorstel vallen of dat werkgevers de mogelijkheid krijgen om voorzien te worden van een externe vertrouwenspersoon. Dit zal allemaal duidelijk worden wanneer de Eerste Kamer over het wetsvoorstel beslist

Wat zijn de gevolgen van het wetsvoorstel?

Wanneer het wetsvoorstel definitief wordt stijgen de kosten voor de werkgevers. De gemiddelde jaarlijkse kosten heeft de regering berekend. De inschatting voor de kosten voor zeer kleine werkgevers (5-9 werknemers) zullen ongeveer uitkomen op € 100,-. Voor kleine werkgevers (10-49 werknemers) zullen de kosten € 710,- zijn. Bij middelgrote werkgevers (50-99 werknemers) zullen de kosten € 910,- zijn. Voor de grote werkgevers (meer dan 100 werknemers) zullen de kosten € 3000,- zijn. Bovenstaande bedragen zijn inschattingen, er kan van afgeweken worden. Toch zullen de kosten die worden gemaakt om een vertrouwenspersoon aan te stellen in de toekomst, juist kosten besparen voor de werkgever. Namelijk dat de vertrouwenspersoon bijdraagt aan het voorkomen van verzuim en uitval. Daarbij zijn werknemers productiever als ze beter in hun vel zitten en meer werkplezier ervaren.

Waarvoor kan een werknemer terecht bij een vertrouwenspersoon?

Een werknemer kan de hulp van een vertrouwenspersoon inschakelen als hij ongewenst gedrag ervaart in de samenwerking. Denk hierbij aan pesten, intimidatie, discriminatie, agressie en geweld. Het gaat hier over ongewenst gedrag waarbij de werknemer er zelf direct last van heeft. Wanneer de werknemer niet zelf slachtoffer is van ongewenst gedrag, maar dat er sprake is van corruptie of witwassen, dan kan de werknemer ook een vertrouwenspersoon inschakelen.

Wat doet de vertrouwenspersoon voor de werknemer?

Een vertrouwenspersoon adviseert de werknemer in grensoverschrijdende situaties. Een vertrouwenspersoon helpt de werknemer op een professionele wijze alles wat er is voorgevallen op een rij te zetten. Vervolgens worden de mogelijke stappen besproken om de ongewenste situatie stop te zetten, zoals het gesprek aangaan, bemiddeling of het formeel indienen van een klacht. De vertrouwenspersoon geeft uitleg over de voor- en nadelen van iedere stap. Hierna worden door de werknemer gekozen stappen in actie gezet.

Heeft u nog vragen? Neem contact op met de loonafdeling. Telefonisch te bereiken op 0111 453700 of via lonen@weazuidwest.nl.